Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] Hicrî 1. Senenin Rabi-ul Evvel Ayının 3. Günü [M. Eylül 622] el-Medînet-ul Munevvera’ya Varmıştı. Bu Tarihten Evvel Askerî Operasyon Yoktur.
| Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] Döneminin Askerî Operasyonları | ||||||
| Birinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Rasul (sav)’in Amcası Hamza | Saldırı | Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye | Seyf-ul Bahr’daki Kureyş kervanı | Ramadan (9) | Savaş olmadı. |
| 2 | Rasul (sav)’in Amcaoğlu Ubeyde ibn-ul Hâris | Saldırı | Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye | Seniyyet-ul Murra’daki Kureyş kervanı | Şevvâl (10) | Savaş olmadı. Ancak Sa’d ibn-u Ebî Vakkâs, İslam’da ilk ok atan oldu. |
| 3 | Rasul (sav)’in Halaoğlu Sa’d ibn-u Ebî Vakkâs | Saldırı | Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye | el-Hirâr’daki Kureyş kervanı | Zulka'de (11) | Savaş olmadı. |
| İkinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 4 | Rasul (sav) | Saldırı | el-Ebvâ’ [Veddân] Ğazvesi – Tamamı Muhâcirlerden bir Ordu | Kureyş ile Benî Damra ibn-u Bekr ibn-u Abdu Menât ibn-u Kenâne | Safer (2) | Benî Damra ile muâhede yapıldı. |
| 5 | Rasul (sav) | Savunma ve Saldırı | Safvân Ğazvesi [Birinci Bedr] | Kerz ibn-u Cebr-il Fahrî, el-Medîne’ye saldırdı. Bunun üzerine Rasul (sav) onun peşine düştü. | Rabi-ul Evvel (3) | Kerz ibn-u Cebr-il Fahrî kaçtı ve savaş olmadı. |
| 6 | Rasul (sav) | Saldırı | Bavvât Ğazvesi | Kureyş | Rabi-ul Evvel (3) | Savaş olmadı. |
| 7 | Rasul (sav) | Saldırı | el-Aşîra Ğazvesi | Kureyş kervanı | Cumâde'l Ûlâ (5) ve Cumâde'l Âhira (6) | Kervan kaçtı ve Benî Mudlic ile saldırmazlık anlaşması yapıldı. |
| 8 | Abdullah ibn-u Cahş el-Esedî | Keşif | Seriyye | Mekke ile et-Tâif arasındaki Kureyş kervanını gözetlemek | Raceb (7) | Haram ayda bir Hadrâmî’yi öldürdüler ve iki esir getirdiler. |
| 9 | Rasul (sav) | Saldırı | Büyük Bedir Ğazvesi | Önce Kureyş kervanı, sonra savaş | Ramadan (9) | Müslümanların zaferi |
| 10 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Ğatafânlı Benî Selîm Ğazvesi | Benî Selîm el-Medîne’ye saldırmak için toplandı. Ama sürpriz ile karşılandı. | Ramadan (9) | Rasul (sav) onları korkutmak için üç (3) bekledi, sonra savaşmadan geri döndü. |
| 11 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Benî Kaynuka’ Ğazvesi | Ahdi bozdukları için Benî Kaynuka’ Yahudileri | Şevvâl (10) | el-Medîne’den sürgün edildiler |
| 12 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | es-Suvîk Ğazvesi | Ebu Sufyan’ın el-Medîne’ye saldırması üzerine müşriklerin tâkibi | Zulhicce (12) | Müşrikler kaçıp es-Suvîk’ten el çektiler. |
| Üçüncü Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 13 | Rasul (sav) | Saldırı | Zî Emr Ğazvesi | Necd’deki Ğatafân | Muharrem (1) - Safer (2) | Savaş olmaksızın bir ay sonra geri döndü. |
| 14 | Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Ka’b ibn-u Eşraf’a suikast | Rabi-ul Evvel (3) | Öldürüldü ve Müslümanlar ondan rahata erdi. |
| 15 | Rasul (sav) | Saldırı | Bahrân Ğazvesi | Bahrân’daki Kureyş | Rabi-ul Âhir (4) ve Cumâde'l Ûlâ (5) | İki ay bekledi, sonra savaşmadan geri döndü. |
| 16 | Zeyd ibn-u Hârise | Saldırı | Seriyye | Necd yolundan gelen Kureyş kâfilesi | Cumâde'l Âhira (6) | el-Kirade Suyu’nda kafilenin tamamı ğanîmet olarak alındı ve Kureyş’e kuvvetli bir darbe vuruldu. |
| 17 | Rasul (sav) | Savunma | Uhud Ğazvesi | Kureyş’e ve müttefiklerine karşı el-Medîne’yi savunmak | Şevvâl (10) | Kureyş’in eksik zaferi. Çünkü o zamanki zafer âdetine göre kutlama yapamadılar, esir alamadılar ve ğanîmet götüremediler. |
| 18 | Rasul (sav) | Saldırı | Hamrâ-ul Esed Ğazvesi | Müslümanların kuvvetini sergilemek | Uhud Ğazvesi’nden bir gün sonra | Kureyş korkuya kapıldı ve el-Medîne’ye saldırı fikrinden cayarak Mekke’ye geri döndü. |
| Dördüncü Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 19 | Ebu Seleme | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Benî Esed ibn-u Huzeyme’yi el-Medîne’ye saldırmaktan caydırmak | Muharrem (1) | Kaçtılar, Ebu Seleme de ğanîmet alıp geri döndü. |
| 20 | Abdullah ibn-u Uneys | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Hâlid ibn-u Sufyân Hezelî’yi el-Medîne’ye saldırmaktan caydırmak | Muharrem (1) | Abdullah, Rasulullah (sav)’e Hâlid’in kellesini getirdi. |
| 21 | Âsım ibn-u Sâbit | Dâvet | er-Racî’ Ağlatısı | Adl ve Kâra’daki kavme İslâm’ı öğretmek | Safer (2) | Benî Lihyân Kâfirleri Müslümanlara hıyânet etti. On (10) Şehîd! |
| 22 | el-Munzir ibn-u Amr | Dâvet | Me’ûne Ağlatısı | Ebî Berâ’ Âmir ibn-u Mâlik’in çağrısı ve himâyesi ile Necd halkını İslâm’a dâvet etmek | Safer (2) | Kâfirler Müslümanlara hıyânet etti. Yetmiş (70) Şehîd! Rasulullah (sav) onlara karşı Kunut yaptı. |
| 23 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Benî en-Nadîr Ğazvesi | Ahdi bozdukları için Benî en-Nadîr Yahudileri | Rabi-ul Evvel (3) | el-Medîne’den sürgün edildiler. |
| 24 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Necd Ğazvesi | Ğatafân’daki Benî Muhârib ve Benî Sâlebe Bedevîlerini caydırmak | Rabi-ul Âhir (4) yada Cumâde'l Ûlâ (5) | Rasulullah (sav) onları korkuttu ve el-Medîne’ye emîn ve sâlim olarak geri döndü. |
| 25 | Rasul (sav) | Savunma ve Saldırı | Vaatli Bedir Ğazvesi | Bedir’de Kureyş ile karşılaşmak | Şa'bân (8) | Rasulullah (sav) sekiz (8) gün onları bekledi, lâkin Kureyş gelmekten korktu. |
| Beşinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 26 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Devmet-ul Cendel Ğazvesi | Yol kesici Devmet-ul Cendel Kabilesi | Rabi-ul Evvel (3) | Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî ile muvadaa (düşmanlığı bırakıp barışma) yapıldı. |
| 27 | Rasul (sav) | Savunma | el-Handak [Ahzâb] Ğazvesi | Kureyş’e ve müttefiklerine karşı el-Medîneyi savunmak | Şevvâl (10) ve Zulka'de (11) | Müşriklerin hezîmeti ve topukları üzere gerisin geriye dönmeleri |
| 28 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Benî Kurayza Ğazvesi | Ahdi bozdukları için Benî Kurayza Yahudileri | Zulka'de (11) | Erkekleri öldürüldü. Kadınları, çocukları ve malları ele geçirildi. |
| 29 | Abdullah ibn-u Atîk el-Hazracî | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Ebî Râfi’ [Selâm ibn-u Ebî’l Hakîk]’e suikast | Zulka'de (11) yada Zulhicce (12) | Öldürüldü ve Müslümanlar ondan rahata erdi. |
| Altıncı Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 30 | Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî | Saldırı | Seriyye | Necd’deki Benî Hanîfe’nin te’dîbi (uslandırılması) | Muharrem (1) | Liderleri olan Sumâme ibn-u Âsâl esir alındı. Daha sonra el-Medîne’de Müslüman oldu. |
| 31 | Ukkâşe ibn-u Muhsin | Saldırı | Seriyye | el-Ğamr denilen Benî Esed Suyu | Rabi-ul Evvel (3) | Onlar kaçtı. Ukkâşe de iki yüz (200) deve ile el-Medîne’ye döndü. |
| 32 | Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî | Saldırı | Seriyye | Sa’lebe diyarındaki Zu’l Kassa | Rabi-ul Âhir (4) | Müslümanlar pusuya düşürüldü ve ölü taklidi yapan Muhammed ibn-u Mesleme hâriç tüm Müslümanlar şehîd edildi. |
| 33 | Ebu Ubeyde Âmir ibn-ul Cerrâh | Saldırı | Seriyye | Muhammed ibn-u Mesleme Seriyyesi’nin intikâmı | Rabi-ul Âhir (4) | Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile el-Medîne’ye döndüler. |
| 34 | Zeyd ibn-u Hârise | Saldırı | Seriyye | Benî Selîm’in el-Cumûm Suyu | Rabi-ul Âhir (4) | Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler. |
| 35 | Zeyd ibn-u Hârise | Saldırı | Seriyye | Kureyş kervanının geçtiği el-Îys | Cumâde'l Ûlâ (5) | Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler. |
| 36 | Rasul (sav) | Saldırı | Benî Lihyân Ğazvesi | er-Racî’ hıyânetinin intikâmı | Cumâde'l Ûlâ (5) | Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar da geri döndü. |
| 37 | Zeyd ibn-u Hârise | Saldırı | Seriyye | Benî Sa’lebe | Cumâde'l Âhira (6) | Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler. |
| 38 | Zeyd ibn-u Hârise | Saldırı | Seriyye | Vâdî’l Kurâ | Raceb (7) | Dokuz (9) Müslüman şehîd oldu. |
| 39 | Ebu Ubeyde Âmir ibn-ul Cerrâh | Saldırı | Seriyye | Kureyş kervanını gözetlemek | Raceb (7) | Seriyye, şiddetli kıtlığa mâruz kaldı ve ağaç yaprakları yer hale geldi. Bunun için onlara Yaprak Ordusu da denilir. Sonra Allah onları devasa bir adabalığı (amber balığı) ile rızıklandırdı. |
| 40 | Rasul (sav) | Saldırı | Benî’l Mustalık Ğazvesi [Merîsîa Suyu Ğazvesi] | el-Hâris ibn-u Ebî Dırâr liderliğindeki Benî’l Mustalık topluluğu | Şa'bân (8) | Benî’l Mustalık hezîmete uğradı. Rasul (sav) el-Hâris’in kızı Cuveyriye ile evlendi. Benî Mustalık Müslüman oldu. İfk hâdisesi vukuu buldu. |
| 41 | AbdurRahmân ibn-u Avf | Saldırı | Seriyye | Devmet-ul Cendel’deki Benî Kelb diyârı | Şa'bân (8) | AbdurRahmân, Müslüman olmalarından sonra krallarının kızı ile evlendi. |
| 42 | Alî ibn-u Ebî Tâlib | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Hayber Yahudilerini destekledikleri için Fedek’teki Benî Sa’d ibn-u Bikr’in te’dîbi | Şa'bân (8) | Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler. |
| 43 | Ebu Bekr es-Sıddîk | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Rasulullah (sav)’e suikast plânladıkları için Vâdî’l Kurâ’daki Fezâra’nın te’dîbi | Ramadan (9) | Kâfirler hezîmete uğradılar. Müslümanlar ğanîmetler ve esirler ile döndüler. |
| 44 | Kerz ibn-u Câbir-il Fahrî | Saldırı | Seriyye | İrtidâd edip deve çobanlarına hıyânet ettikleri için Urayneliler | Şevvâl (10) | Kerz onları esir alıp cezalandırılmak üzere el-Medîne’ye getirdi. |
| 45 | Rasul (sav) | Barış | Hudeybiye Sulhü | Genel olarak Arap Yarımadasına yönelmek, özel olarak Hayber’deki Yahudilerin kökünü kazımak için Kureyş ve müttefiklerini tarafsızlaştırmak üzere sulh yapmak | Zulka'de (11) | Usmân ibn-u Affân şâyiasından sonra Ağaç altında er-Rıdvân Bey’atı yapıldı. Hudeybiye Sulhü imzalandı. Huza’a ve Habeşîler de, Rasulullah (sav)’in paktına katıldı. el-Medîne’nin kuzeyine vakit ayrılabildi. Krallara ve liderlere dokuz (9) mektup gönderildi. |
| 46 | Rasul (sav) | Savunma ve Saldırı | Zî Kırd Ğazvesi | Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî, Rasulullah (sav)’in develerine saldırdı ve Ğıfar’dan bir adamı öldürüp hanımını esir aldı. Bunun cezasını vermek | Zulhicce (12) | Önce Seleme ibn-ul Ekvâ, sonra başkaları, sonra da Rasulullah (sav) onların peşine düştü. Müslüman hanım kurtarıldı ve mallar geri alındı. |
| Yedinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 47 | Ebbân ibn-u Sa’îd | Saldırı | Seriyye | Hayber’in fethine çıkıldığı zaman el-Medîne’ye saldırmamaları için Necd’deki Bedevîleri korkutmak | Muharrem (1) | Görev başarı ile tamamlandı. Ebbân, Rasulullah (sav) ile Hayber’de buluştu. |
| 48 | Rasul (sav) | Saldırı | Ğazve: Hayber’in Fethi | Hayber Yahudilerinin kökünü kazımak. [Bu ordu, yalnızca er-Rıdvân Bey’atı’na katılanlardan müteşekkildi.] | Muharrem (1) | Müslümanlar muzaffer oldu ve Hayber fethedildi. |
| 49 | Rasul (sav) | Saldırı | Fedek Ğazvesi | Fedek Yahudileri | Safer (2) | Hiçbir at ve deve koşturmaksızın [Bkz. el-Haşr 6] musâlaha yapıldı. |
| 50 | Rasul (sav) | Saldırı | Vâdî’l Kurâ Ğazvesi | Vâdî’l Kurâ Yahudileri | Safer (2) | Müslümanlar muzaffer oldu ve sulh yapıldı. |
| 51 | Rasul (sav) | Saldırı | Teymâ’ Ğazvesi | Teymâ’ Yahudileri | Safer (2) | Musâlaha yapıldı. |
| 52 | Rasul (sav) | Saldırı | Zât-ur Rikâ’ [Benî Enmâr] Ğazvesi | Ğatafân’daki Benî Sa’lebe ile Benî Muhârib’i caydırmak | Rabi-ul Evvel (3) | Ğatafân’dan bir topluluk ile karşılaştı. Onlar ile sulh yaptı. Daha sonra İslâm onlar arasında yayıldı. |
| 53 | Ğâlib el-Leysî | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Beşîr ibn-u Suveyd’in arkadaşlarını öldürdükleri için el-Kedîd’deki Benî’l Mulevvah’ın te’dîbi | Rabi-ul Evvel (3) | Bir gece baskını yapıp onlara gâlip geldiler. Allah onları seller ile büyük bir ordudan koruduktan sonra ğanîmetler ile döndüler. |
| 54 | Zeyd ibn-u Hârise | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Rasulullah (sav)’in mektubunu Kayser’e götüren Dehiyye ibn-u Halîfe el-Kelbî’nin yolunu kestikleri için Husmâ’dan Cuzâm’ın te’dîbi | Cumâde'l Âhira (6) | Onları baskın düzenlediler ve kırıp geçirdiler. Ğanîmetler ile geri döndüler. |
| 55 | Umer ibn-ul Hattâb | Saldırı | Seriyye | Turbe’deki Havâzin | Şa'bân (8) | Kâfirler kaçtılar, onlar da savaşmadan geri döndüler. |
| 56 | Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî | Saldırı | Seriyye | Fedek’teki Ben-u Merra | Şa'bân (8) | Fedek Yahudilerinin yanında yarası iyileştikten sonra el-Medîne’ye dönen Beşîr hâriç hepsi şehîd oldu. |
| 57 | Ğâlib el-Leysî | Saldırı | Seriyye | Mîfa’a’daki Ben-u Avvâl ve Ben-u Abd ibn-u Sa’lebe | Ramadan (9) | Onları hezîmete uğrattılar. Ğanîmetleri ile geri döndüler. |
| 58 | Abdullah ibn-u Ravâha | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Hayber’de, Müslümanlara karşı Ğatafân’ı toparlayan Esîr ibn-u Zurâm | Şevvâl (10) | Müslümanlar muzaffer oldular ve hepsini öldürdüler. |
| 59 | Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Ğatafân topraklarından Yemen ve Cebâr | Şevvâl (10) | Kâfirler kaçtılar ve Müslümanlar ğanîmetler ve iki esir ile döndüler. |
| 60 | İbn-u Ebî’l Avcâ’ | Dâvet | Seriyye | Benî Selîm’i İslâm’a dâvet | Zulhicce (12) | İslâm’ı reddettiler ve savaştılar. |
| Sekizinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 61 | Ğâlib el-Leysî | Saldırı | Seriyye | Fedek’teki Ben-u Merra’dan Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî’nin arkadaşlarını katledenlerin te’dîbi | Safer (2) | Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ile geri döndüler. |
| 62 | Kâ’b ibn-u Umeyr el-Ensârî | Saldırı | Seriyye | Müslümanlara saldırmak için eş-Şâm’da toparlanan Benî Kudâ’a’nın te’dîbi. | Rabi-ul Evvel (3) | Cesetler arasında gizlenen bir Müslüman hariç hepsi şehîd oldu. |
| 63 | Şucâ’ ibn-u Vehb el-Esedî | Saldırı | Seriyye | Müslümanların düşmanlarını tekrarlanan desteklerinden dolay Benî Havâzin’in te’dîbi. | Rabi-ul Evvel (3) | Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ile geri döndüler. |
| 64 | Zeyd ibn-u Hârise, sonra Ca’fer ibn-u Ebî Tâlib, sonra Abdullah ibn-u Ravâha, sonra Müslümanlara Hâlid ibn-ul Velîd emîr oldu. | Savunma ve Saldırı | Mu’te Ğazvesi [Rasulullah (sav) vahiy yoluyla buna şâhid olduğu için ğazve diye isimlendirilmiştir.] | Nasrânî topraklarının fethine hazırlık, Rumların toparlanmalarını engellemek, Rasulullah (sav)’in elçisini katlettiği için Kayser’in amili Şurahbil ibn-u Amr el-Ğassânî’nin te’dîbi | Cumâde'l Ûlâ (5) | Her iki taraf da ne ğâlib ne de mağlub oldu. Üç Emîr [Umerâ-is Sulesâ] şehîd oldu. Sonra Halîd ordu ile Medîne’ye geri çekildi. Rumlar ve Arap ajanları, Müslümanların peşine düşmekten vazgeçtiler. Arap kabileleri büyük bir dehşete düştüler. Benî Selîm, Eşcâ’, Ğatafân, Zubyân, Fizâra ve diğerleri Müslüman oldular. |
| 65 | Amru ibn-ul Ass | Savunma Amaçlı Saldırı | Belî, Uzra ve Belkîn kabilelerinin yardımı ile Muhâcirden ve Ensârdan bir Seriyye [Zât-is Selâsil Ğazvesi] | Rumları dost edinip el-Medîne’ye saldırmak için Kuzey cihetinden tekrar toparlanan Kudâ’a’nın püskürtülmesi | Cumâde'l Âhira (6) | Sadece savaşan bir kabile hâriç Kâfirlerin çoğu kaçtı. Kesin bir sonuca varılmadı. |
| 66 | Ebu Katâde | Savunma Amaçlı Saldırı | Seriyye | Toparlanıp el-Medîne’ye saldırma azminden dolayı Necd’deki Ğatafân’ın uslandırılması | Şa'bân (8) | Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ve esirler ile geri döndüler. |
| 67 | Ebu Katâde | Saptırıcı Manevra | Seriyye | Mekke’nin fethine yönelen ordunun gerçek hedefini şaşırtma yoluyla gizlemek. Nitekim Ebu Katâde, Mekke’den uzak olan Batn-i Adam’a ilerledi. | Ramadan (9) | Ebu Katâde geri döndü ve Rasulullah (sav)’in Mekke’ye yönelen ordusuna katıldı. |
| 68 | Rasul (sav) | Saldırı | Ğazve: Mekke’nin Fethi | Mekke’nin fethi | Ramadan (9) | Müslümanlar muzaffer oldular ve Mekke’nin fethi başarıldı. |
| 69 | Hâlid ibn-ul Velîd | Saldırı | Seriyye | Mekke İle et-Tâif arasındaki Nahle’de bulunan Uzza’nın yıkımı | Ramadan (9) | Yıkım tamamlandı. |
| 70 | Amru ibn-ul Ass | Saldırı | Seriyye | Hezîl’in putu olan Suvâ’nın yıkımı | Ramadan (9) | Yıkım tamamlandı. |
| 71 | Sa’d ibn-u Zeyd el-Eşhelî | Saldırı | Seriyye | Menat’ın yıkımı | Ramadan (9) | Yıkım tamamlandı. |
| 72 | Hâlid ibn-ul Velîd | Dâvet | Seriyye | Kenâne’deki Ben-î Cezîme | Şevvâl (10) | Hataen öldürme yapıldı. Rasulullah (sav) kan parası ödedi ve mallarını geri verdi. |
| 73 | Abdullah el-Eslemî | Keşif | Seriyye | Vâdî Evtâs’daki Kâfirler topluluğunun keşfi | Şevvâl (10) | Rasulullah (sav)’e istihbarat bilgileri ile döndüler. |
| 74 | Rasul (sav) | Saldırı | Huneyn Ğazvesi | Vâdî Evtâs’daki Havâzin klanlarına, Sekîf’e ve Kays Aylân gruplarına karşı koymak | Şevvâl (10) | Mâlik ibn-u Avf en-Nadrî komutasındaki Kâfirler, Huneyn Vâdisi’nde Müslümanlara pusu kurdular. Müslümanlar başlangıçta hezîmete uğradılar. Ancak Rasulullah (sav) sebât gösterince O’nun etrafında toparlanıp nihâyet muzaffer oldular. |
| 75 | Ebu Âmir el-Eş’ârî | Saldırı | Seriyye | Evtâs’daki Kâfirlerin peşine düşmek | Şevvâl (10) | Ebî Âmir şehîd oldu. |
| 76 | Ebu Mûsâ el-Eş’ârî [Ebu Âmir’in kardeşi] | Saldırı | Seriyye | Evtâs’daki Kâfirlerin peşine düşmek | Şevvâl (10) | Müslümanlar muzaffer oldular. Mâlik ibn-u Avf ve adamları et-Tâif’e kaçtılar. |
| 77 | Rasul (sav) | Saldırı | et-Tâif [Sekîf] Ğazvesi | et-Tâif’teki Sekîf ve Havâzin | Şevvâl (10) | On sekiz (18) günlük kuşatmadan sonra Rasulullah (sav) geri döndü. |
| Dokuzuncu Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 78 | Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî | Saldırı | Seriyye | Benî Temîm’in uslandırılması | Muharrem (1) | Müslümanlar hezîmete uğradılar. Esirler ile geri döndüler. Benî Temîm onların ardından el-Medîne’ye geldiler. Uzun süren söz ve şiir düellolarından sonra Rasulullah (sav)’in yanında Müslüman oldular. |
| 79 | Kutbe ibn-u Âmir | Saldırı | Seriyye | Has’am’daki bir topluluk | Safer (2) | Kutbe şehîd oldu. Müslümanlar zafer ve ğanîmet elde ettiler. |
| 80 | ed-Dahhâk ibn-u Sufyân el-Kilâbî | Saldırı | Seriyye | Benu Kilâb | Rabi-ul Evvel (3) | Müslümanlar muzaffer oldular. |
| 81 | Alî ibn-u Ebî Tâlib | Saldırı | Seriyye | Tayî’in putu olan el-Kals’ın yıkımı | Rabi-ul Evvel (3) | Yıkım tamamlandı. Tayî’ kabilesi ile savaş vukuu buldu. Müslümanlar ğanîmetler ve esirler ile döndüler. |
| 82 | Alkame ibn-u Mucezzez el-Mudlicî | Saldırı | Seriyye | Mekke’ye karşı korsanlık yapmak için Cidde sahillerinde toparlanan Habeşîlerin uslandırılması | Rabi-ul Âhir (4) | Habeşîler kaçtılar. |
| 83 | Rasul (sav) | Savunma Amaçlı Saldırı | Tebûk Ğazvesi | Rumlar ile Ğassânlı Arap ajanlarının İslâm’ı ve İslâmî Devlet’i engellemelerine son vermek | Raceb (7) | Rumların ve ajanlarının kalplerine korku düşürüldü. Böylece parçalandılar. Müslümanlar meydanda hiç kimseyi bulamadılar. Müslümanlar, elli (50) gün sonra Ramadan’da el-Medîne’ye vardılar. |
| Onuncu Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 84 | Rasulullah (sav)’in Yemen’deki Âmilleri | Savunma | el-Esved-il Ansî ile Musavele (çarpışma) | Peygamberlik iddiasında bulunan el-Esved-il Ansî’nin egemenliğinden sonra İslam Sultânı’nı Yemen’e geri döndürmek | Zulhicce (12) ve Rabi-ul Evvel (3) arası | el-Esved-il Ansî fitnesi üç veya dört kadar sürdü. Rasulullah (sav)’in vefâtından kısa bir süre önce Feyrûz ed-Deylemî tarafından el-Esved öldürüldü. |
| On Birinci Hicrî Yıl | ||||||
| No. | Komutan | Operasyon Türü | Operasyon Tanımı | Hedef | Hicrî Ay | Netice |
| 85 | Usâme ibn-u Zeyd | Savunma Amaçlı Saldırı | Usâme Ordusu | Me’an’daki âmilleri olup daha sonra Müslüman olan ve küfre dönmeyi reddeden Fervâ el-Cuzâmî’yi katlettikleri için Rumların uslandırılması. Hedef, Rasulullah (sav)’in Usâme’ye buyurduğu gibi idi: “Sabah vakti Ebnâ’ya saldır ve yak!” | Safer (2) ve Rabi-ul Evvel (3) | Ordu, el-Medîne dışındaki el-Ceraf’ta, Rasulullah (sav)’in hastalık haberini beklemede kaldı. Sonra Halîfe Ebu Bekr-is Sıddîk, Rabi-ul Evvel’in sonlarında gönderdi. Gâyesini sis perdesi altında tamamladı ve el-Medîne’ye geri döndü. Kabilelerden çoğu bu operasyon sebebiyle İslâm üzere sâbit kaldılar. Hirakl bile şaşakaldı ve şöyle dedi: “Bunlar ne belâ böyle?! Sahipleri (efendileri) öldüğü halde topraklarımıza saldırıyorlar!” |
| Dîn Günü’ne kadar Mücâhidlerin İmâmı Olan Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] On Birinci (11.) Hicrî Senenin Rabi-ul Evvel (3.) Ayında [M. Haziran 632] el-Medînet-ul Munevvera’da Vefât Etti. | ||||||
| Operasyon Tipi | Sayısı | Oranı | Hicrî Yıl | Askerî Operasyon Sayısı | ||
| Operasyon Toplamı | 85 | 1 | 1 | 3 | ||
| Saldırı | 49 | 0.5765 | 2 | 9 | ||
| Savunma Amaçlı Saldırı | 21 | 0.247 | 3 | 6 | ||
| Savunma ve Saldırı | 4 | 0.047 | 4 | 7 | ||
| Davet | 4 | 0.047 | 5 | 4 | ||
| Savunma | 3 | 0.0353 | 6 | 17 | ||
| Keşif | 2 | 0.0235 | 7 | 14 | ||
| Barış | 1 | 0.0118 | 8 | 17 | ||
| Saptırıcı Manevra | 1 | 0.0118 | 9 | 6 | ||
| 10 | 1 | |||||
| Rasul (sav)’in Doğrudan Komuta Ettiği Askerî Operasyonlar | 31 | 0.3647 | 11 | 1 | ||
| Allah'a hamd olsun. H. 25 Ramadan 1426 el-muvâfık M. 28 Ekim 2005 (Tercüme: H. Ramadan 1428 el-muvâfık M. Ekim 2007) | ||||||
| Notlar: | ||||||
| 1. Listelenen bazı askerî operasyonların tarihi üzerinde Meğâzi [Ğazveci] ve Siyer âlimler arasında ihtilâf vardır. Hicrî ayların yanında () içindeki rakamlar, operasyonların günlerini değil, ayların Hicrî takvime göre sıra numarasını göstermektedir ki operasyonlar arasındaki zaman aralıklarını rakamsal olarak tasavvur etmek kolaylaşsın. | ||||||
| 2. Ğazve, Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in bizzat şâhid olduğu savaş demektir. | ||||||
| 3. Seriyye, Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in eşlik etmediği, tugay konumunda bir askerî birliktir. | ||||||
| 4. Dikkat edilmelidir ki Hicret, zaman ve mekân olarak Allah [Subhânehu ve Te’alâ] tarafından belirlenmiştir. | ||||||
| 5. Hicret’in cehverî önemi, İslâmî Devlet’in kuruluşundadır. Hicrî Takvim, şemsî olan Mîladî Takvimin aksine kamerîdir. Hicrî Takvim, ilk defa Halîfe Umer ibn-ul Hattâb tarafından kullanıldı ve Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in Hicreti (3üncü ay) başlangıç tarihi olarak alınma çabası başarısızlıkla sonuçlandı. Bunun üzerine başlangıç olarak, Hicret yılının 1inci ayı esas alındı. | ||||||
| 6. Yine dikkate değerdir ki Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem], Hicret’ten hemen sonra el-Medîne’de kurduğu ilk İslâmî Devlet’in kuruluş aşamasındaki askerî operasyonlarda sadece Muhâcirlerden istifade etmiştir. | ||||||
| EXCEL FILE: http://military.hawarey.org/military_turkish.xls | ||||||
| We are thankful to http://www.islamdevleti.org/ and http://www.kokludegisim.com/ for translating this table into Turkish. | ||||||
| نقدم شكرنا لموقع http://www.islamdevleti.org وموقع http://www.kokludegisim.com لترجمة هذا الجدول إلى اللغة التركية | ||||||