Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] Hicrî 1. Senenin Rabi-ul Evvel Ayının 3. Günü [M. Eylül 622] el-Medînet-ul Munevvera’ya Varmıştı. Bu Tarihten Evvel Askerî Operasyon Yoktur.        
Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] Döneminin Askerî Operasyonları  
Birinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
1 Rasul (sav)’in Amcası Hamza Saldırı Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye Seyf-ul Bahr’daki Kureyş kervanı Ramadan (9) Savaş olmadı.  
2 Rasul (sav)’in Amcaoğlu Ubeyde ibn-ul Hâris Saldırı Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye Seniyyet-ul Murra’daki Kureyş kervanı Şevvâl (10) Savaş olmadı. Ancak Sa’d ibn-u Ebî Vakkâs, İslam’da ilk ok atan oldu.  
3 Rasul (sav)’in Halaoğlu Sa’d ibn-u Ebî Vakkâs Saldırı Tamamen Muhâcirlerden oluşan bir Seriyye el-Hirâr’daki Kureyş kervanı Zulka'de (11) Savaş olmadı.  
 
İkinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
4 Rasul (sav) Saldırı el-Ebv⒠[Veddân] Ğazvesi – Tamamı Muhâcirlerden bir Ordu Kureyş ile Benî Damra ibn-u Bekr ibn-u Abdu Menât ibn-u Kenâne Safer (2) Benî Damra ile muâhede yapıldı.  
5 Rasul (sav) Savunma ve Saldırı Safvân Ğazvesi [Birinci Bedr] Kerz ibn-u Cebr-il Fahrî, el-Medîne’ye saldırdı. Bunun üzerine Rasul (sav) onun peşine düştü. Rabi-ul Evvel (3) Kerz ibn-u Cebr-il Fahrî kaçtı ve savaş olmadı.  
6 Rasul (sav) Saldırı Bavvât Ğazvesi Kureyş Rabi-ul Evvel (3) Savaş olmadı.  
7 Rasul (sav) Saldırı el-Aşîra Ğazvesi Kureyş kervanı Cumâde'l Ûlâ (5) ve Cumâde'l Âhira (6) Kervan kaçtı ve Benî Mudlic ile saldırmazlık anlaşması yapıldı.  
8 Abdullah ibn-u Cahş el-Esedî Keşif Seriyye Mekke ile et-Tâif arasındaki Kureyş kervanını gözetlemek Raceb (7) Haram ayda bir Hadrâmî’yi öldürdüler ve iki esir getirdiler.  
9 Rasul (sav) Saldırı Büyük Bedir Ğazvesi Önce Kureyş kervanı, sonra savaş Ramadan (9) Müslümanların zaferi  
10 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Ğatafânlı Benî Selîm Ğazvesi Benî Selîm el-Medîne’ye saldırmak için toplandı. Ama sürpriz ile karşılandı. Ramadan (9) Rasul (sav) onları korkutmak için üç (3) bekledi, sonra savaşmadan geri döndü.  
11 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Benî Kaynuka’ Ğazvesi Ahdi bozdukları için Benî Kaynuka’ Yahudileri Şevvâl (10) el-Medîne’den sürgün edildiler  
12 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı es-Suvîk Ğazvesi Ebu Sufyan’ın el-Medîne’ye saldırması üzerine müşriklerin tâkibi Zulhicce (12) Müşrikler kaçıp es-Suvîk’ten el çektiler.  
 
Üçüncü Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
13 Rasul (sav) Saldırı Zî Emr Ğazvesi Necd’deki Ğatafân Muharrem (1) - Safer (2) Savaş olmaksızın bir ay sonra geri döndü.  
14 Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Ka’b ibn-u Eşraf’a suikast Rabi-ul Evvel (3) Öldürüldü ve Müslümanlar ondan rahata erdi.  
15 Rasul (sav) Saldırı Bahrân Ğazvesi Bahrân’daki Kureyş Rabi-ul Âhir (4) ve Cumâde'l Ûlâ (5) İki ay bekledi, sonra savaşmadan geri döndü.  
16 Zeyd ibn-u Hârise Saldırı Seriyye Necd yolundan gelen Kureyş kâfilesi Cumâde'l Âhira (6) el-Kirade Suyu’nda kafilenin tamamı ğanîmet olarak alındı ve Kureyş’e kuvvetli bir darbe vuruldu.  
17 Rasul (sav) Savunma Uhud Ğazvesi Kureyş’e ve müttefiklerine karşı el-Medîne’yi savunmak Şevvâl (10) Kureyş’in eksik zaferi. Çünkü o zamanki zafer âdetine göre kutlama yapamadılar, esir alamadılar ve ğanîmet götüremediler.  
18 Rasul (sav) Saldırı Hamrâ-ul Esed Ğazvesi Müslümanların kuvvetini sergilemek Uhud Ğazvesi’nden bir gün sonra Kureyş korkuya kapıldı ve el-Medîne’ye saldırı fikrinden cayarak Mekke’ye geri döndü.  
 
Dördüncü Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
19 Ebu Seleme Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Benî Esed ibn-u Huzeyme’yi el-Medîne’ye saldırmaktan caydırmak Muharrem (1) Kaçtılar, Ebu Seleme de ğanîmet alıp geri döndü.      
20 Abdullah ibn-u Uneys Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Hâlid ibn-u Sufyân Hezelî’yi el-Medîne’ye saldırmaktan caydırmak Muharrem (1) Abdullah, Rasulullah (sav)’e Hâlid’in kellesini getirdi.      
21 Âsım ibn-u Sâbit Dâvet er-Racî’ Ağlatısı Adl ve Kâra’daki kavme İslâm’ı öğretmek Safer (2) Benî Lihyân Kâfirleri Müslümanlara hıyânet etti. On (10) Şehîd!      
22 el-Munzir ibn-u Amr Dâvet Me’ûne Ağlatısı Ebî Ber⒠Âmir ibn-u Mâlik’in çağrısı ve himâyesi ile Necd halkını İslâm’a dâvet etmek Safer (2) Kâfirler Müslümanlara hıyânet etti. Yetmiş (70) Şehîd! Rasulullah (sav) onlara karşı Kunut yaptı.      
23 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Benî en-Nadîr Ğazvesi Ahdi bozdukları için Benî en-Nadîr Yahudileri Rabi-ul Evvel (3) el-Medîne’den sürgün edildiler.      
24 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Necd Ğazvesi Ğatafân’daki Benî Muhârib ve Benî Sâlebe Bedevîlerini caydırmak Rabi-ul Âhir (4) yada Cumâde'l Ûlâ (5) Rasulullah (sav) onları korkuttu ve el-Medîne’ye emîn ve sâlim olarak geri döndü.      
25 Rasul (sav) Savunma ve Saldırı Vaatli Bedir Ğazvesi Bedir’de Kureyş ile karşılaşmak Şa'bân (8) Rasulullah (sav) sekiz (8) gün onları bekledi, lâkin Kureyş gelmekten korktu.      
 
Beşinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
26 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Devmet-ul Cendel Ğazvesi Yol kesici Devmet-ul Cendel Kabilesi Rabi-ul Evvel (3) Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî ile muvadaa (düşmanlığı bırakıp barışma) yapıldı.  
27 Rasul (sav) Savunma el-Handak [Ahzâb] Ğazvesi Kureyş’e ve müttefiklerine karşı el-Medîneyi savunmak Şevvâl (10) ve Zulka'de (11) Müşriklerin hezîmeti ve topukları üzere gerisin geriye dönmeleri  
28 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Benî Kurayza Ğazvesi Ahdi bozdukları için Benî Kurayza Yahudileri Zulka'de (11) Erkekleri öldürüldü. Kadınları, çocukları ve malları ele geçirildi.  
29 Abdullah ibn-u Atîk el-Hazracî Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Ebî Râfi’ [Selâm ibn-u Ebî’l Hakîk]’e suikast Zulka'de (11) yada Zulhicce (12) Öldürüldü ve Müslümanlar ondan rahata erdi.  
 
Altıncı Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
30 Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî Saldırı Seriyye Necd’deki Benî Hanîfe’nin te’dîbi (uslandırılması) Muharrem (1) Liderleri olan Sumâme ibn-u Âsâl esir alındı. Daha sonra el-Medîne’de Müslüman oldu.  
31 Ukkâşe ibn-u Muhsin Saldırı Seriyye el-Ğamr denilen Benî Esed Suyu Rabi-ul Evvel (3) Onlar kaçtı. Ukkâşe de iki yüz (200) deve ile el-Medîne’ye döndü.  
32 Muhammed ibn-u Mesleme el-Evsî Saldırı Seriyye Sa’lebe diyarındaki Zu’l Kassa Rabi-ul Âhir (4) Müslümanlar pusuya düşürüldü ve ölü taklidi yapan Muhammed ibn-u Mesleme hâriç tüm Müslümanlar şehîd edildi.  
33 Ebu Ubeyde Âmir ibn-ul Cerrâh Saldırı Seriyye Muhammed ibn-u Mesleme Seriyyesi’nin intikâmı Rabi-ul Âhir (4) Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile el-Medîne’ye döndüler.  
34 Zeyd ibn-u Hârise Saldırı Seriyye Benî Selîm’in el-Cumûm Suyu Rabi-ul Âhir (4) Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler.  
35 Zeyd ibn-u Hârise Saldırı Seriyye Kureyş kervanının geçtiği el-Îys Cumâde'l Ûlâ (5) Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler.  
36 Rasul (sav) Saldırı Benî Lihyân Ğazvesi er-Racî’ hıyânetinin intikâmı Cumâde'l Ûlâ (5) Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar da geri döndü.  
37 Zeyd ibn-u Hârise Saldırı Seriyye Benî Sa’lebe Cumâde'l Âhira (6) Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler.  
38 Zeyd ibn-u Hârise Saldırı Seriyye Vâdî’l Kurâ Raceb (7) Dokuz (9) Müslüman şehîd oldu.  
39 Ebu Ubeyde Âmir ibn-ul Cerrâh Saldırı Seriyye Kureyş kervanını gözetlemek Raceb (7) Seriyye, şiddetli kıtlığa mâruz kaldı ve ağaç yaprakları yer hale geldi. Bunun için onlara Yaprak Ordusu da denilir. Sonra Allah onları devasa bir adabalığı (amber balığı) ile rızıklandırdı.  
40 Rasul (sav) Saldırı Benî’l Mustalık Ğazvesi [Merîsîa Suyu Ğazvesi] el-Hâris ibn-u Ebî Dırâr liderliğindeki Benî’l Mustalık topluluğu Şa'bân (8) Benî’l Mustalık hezîmete uğradı. Rasul (sav) el-Hâris’in kızı Cuveyriye ile evlendi. Benî Mustalık Müslüman oldu. İfk hâdisesi vukuu buldu.  
41 AbdurRahmân ibn-u Avf Saldırı Seriyye Devmet-ul Cendel’deki Benî Kelb diyârı Şa'bân (8) AbdurRahmân, Müslüman olmalarından sonra krallarının kızı ile evlendi.  
42 Alî ibn-u Ebî Tâlib Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Hayber Yahudilerini destekledikleri için Fedek’teki Benî Sa’d ibn-u Bikr’in te’dîbi Şa'bân (8) Kâfirler kaçtılar. Müslümanlar ğanîmetler ile döndüler.  
43 Ebu Bekr es-Sıddîk Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Rasulullah (sav)’e suikast plânladıkları için Vâdî’l Kurâ’daki Fezâra’nın te’dîbi Ramadan (9) Kâfirler hezîmete uğradılar. Müslümanlar ğanîmetler ve esirler ile döndüler.  
44 Kerz ibn-u Câbir-il Fahrî Saldırı Seriyye İrtidâd edip deve çobanlarına hıyânet ettikleri için Urayneliler Şevvâl (10) Kerz onları esir alıp cezalandırılmak üzere el-Medîne’ye getirdi.  
45 Rasul (sav) Barış Hudeybiye Sulhü Genel olarak Arap Yarımadasına yönelmek, özel olarak Hayber’deki Yahudilerin kökünü kazımak için Kureyş ve müttefiklerini tarafsızlaştırmak üzere sulh yapmak Zulka'de (11) Usmân ibn-u Affân şâyiasından sonra Ağaç altında er-Rıdvân Bey’atı yapıldı. Hudeybiye Sulhü imzalandı. Huza’a ve Habeşîler de, Rasulullah (sav)’in paktına katıldı. el-Medîne’nin kuzeyine vakit ayrılabildi. Krallara ve liderlere dokuz (9) mektup gönderildi.  
46 Rasul (sav) Savunma ve Saldırı Zî Kırd Ğazvesi Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî, Rasulullah (sav)’in develerine saldırdı ve Ğıfar’dan bir adamı öldürüp hanımını esir aldı. Bunun cezasını vermek Zulhicce (12) Önce Seleme ibn-ul Ekvâ, sonra başkaları, sonra da Rasulullah (sav) onların peşine düştü. Müslüman hanım kurtarıldı ve mallar geri alındı.  
 
Yedinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
47 Ebbân ibn-u Sa’îd Saldırı Seriyye Hayber’in fethine çıkıldığı zaman el-Medîne’ye saldırmamaları için Necd’deki Bedevîleri korkutmak Muharrem (1) Görev başarı ile tamamlandı. Ebbân, Rasulullah (sav) ile Hayber’de buluştu.  
48 Rasul (sav) Saldırı Ğazve: Hayber’in Fethi Hayber Yahudilerinin kökünü kazımak. [Bu ordu, yalnızca er-Rıdvân Bey’atı’na katılanlardan müteşekkildi.] Muharrem (1) Müslümanlar muzaffer oldu ve Hayber fethedildi.  
49 Rasul (sav) Saldırı Fedek Ğazvesi Fedek Yahudileri Safer (2) Hiçbir at ve deve koşturmaksızın [Bkz. el-Haşr 6] musâlaha yapıldı.   
50 Rasul (sav) Saldırı Vâdî’l Kurâ Ğazvesi Vâdî’l Kurâ Yahudileri Safer (2) Müslümanlar muzaffer oldu ve sulh yapıldı.  
51 Rasul (sav) Saldırı Teym⒠Ğazvesi Teym⒠Yahudileri Safer (2) Musâlaha yapıldı.  
52 Rasul (sav) Saldırı Zât-ur Rik⒠[Benî Enmâr] Ğazvesi Ğatafân’daki Benî Sa’lebe ile Benî Muhârib’i caydırmak Rabi-ul Evvel (3) Ğatafân’dan bir topluluk ile karşılaştı. Onlar ile sulh yaptı. Daha sonra İslâm onlar arasında yayıldı.  
53 Ğâlib el-Leysî Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Beşîr ibn-u Suveyd’in arkadaşlarını öldürdükleri için el-Kedîd’deki Benî’l Mulevvah’ın te’dîbi Rabi-ul Evvel (3) Bir gece baskını yapıp onlara gâlip geldiler. Allah onları seller ile büyük bir ordudan koruduktan sonra ğanîmetler ile döndüler.  
54 Zeyd ibn-u Hârise Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Rasulullah (sav)’in mektubunu Kayser’e götüren Dehiyye ibn-u Halîfe el-Kelbî’nin yolunu kestikleri için Husmâ’dan Cuzâm’ın te’dîbi Cumâde'l Âhira (6) Onları baskın düzenlediler ve kırıp geçirdiler. Ğanîmetler ile geri döndüler.  
55 Umer ibn-ul Hattâb Saldırı Seriyye Turbe’deki Havâzin Şa'bân (8) Kâfirler kaçtılar, onlar da savaşmadan geri döndüler.  
56 Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî Saldırı Seriyye Fedek’teki Ben-u Merra Şa'bân (8) Fedek Yahudilerinin yanında yarası iyileştikten sonra el-Medîne’ye dönen Beşîr hâriç hepsi şehîd oldu.  
57 Ğâlib el-Leysî Saldırı Seriyye Mîfa’a’daki Ben-u Avvâl ve Ben-u Abd ibn-u Sa’lebe Ramadan (9) Onları hezîmete uğrattılar. Ğanîmetleri ile geri döndüler.  
58 Abdullah ibn-u Ravâha Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Hayber’de, Müslümanlara karşı Ğatafân’ı toparlayan Esîr ibn-u Zurâm Şevvâl (10) Müslümanlar muzaffer oldular ve hepsini öldürdüler.  
59 Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Ğatafân topraklarından Yemen ve Cebâr Şevvâl (10) Kâfirler kaçtılar ve Müslümanlar ğanîmetler ve iki esir ile döndüler.  
60 İbn-u Ebî’l Avc⒠Dâvet Seriyye Benî Selîm’i İslâm’a dâvet Zulhicce (12) İslâm’ı reddettiler ve savaştılar.  
 
Sekizinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
61 Ğâlib el-Leysî Saldırı Seriyye Fedek’teki Ben-u Merra’dan Beşîr ibn-u Sa’d el-Ensârî’nin arkadaşlarını katledenlerin te’dîbi Safer (2) Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ile geri döndüler.      
62 Kâ’b ibn-u Umeyr el-Ensârî Saldırı Seriyye Müslümanlara saldırmak için eş-Şâm’da toparlanan Benî Kudâ’a’nın te’dîbi. Rabi-ul Evvel (3) Cesetler arasında gizlenen bir Müslüman hariç hepsi şehîd oldu.      
63 Şuc⒠ibn-u Vehb el-Esedî Saldırı Seriyye Müslümanların düşmanlarını tekrarlanan desteklerinden dolay Benî Havâzin’in te’dîbi. Rabi-ul Evvel (3) Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ile geri döndüler.      
64 Zeyd ibn-u Hârise, sonra Ca’fer ibn-u Ebî Tâlib, sonra Abdullah ibn-u Ravâha, sonra Müslümanlara Hâlid ibn-ul Velîd emîr oldu. Savunma ve Saldırı Mu’te Ğazvesi [Rasulullah (sav) vahiy yoluyla buna şâhid olduğu için ğazve diye isimlendirilmiştir.] Nasrânî topraklarının fethine hazırlık, Rumların toparlanmalarını engellemek, Rasulullah (sav)’in elçisini katlettiği için Kayser’in amili Şurahbil ibn-u Amr el-Ğassânî’nin te’dîbi Cumâde'l Ûlâ (5) Her iki taraf da ne ğâlib ne de mağlub oldu. Üç Emîr [Umerâ-is Sulesâ] şehîd oldu. Sonra Halîd ordu ile Medîne’ye geri çekildi. Rumlar ve Arap ajanları, Müslümanların peşine düşmekten vazgeçtiler. Arap kabileleri büyük bir dehşete düştüler. Benî Selîm, Eşcâ’, Ğatafân, Zubyân, Fizâra ve diğerleri Müslüman oldular.      
65 Amru ibn-ul Ass Savunma Amaçlı Saldırı Belî, Uzra ve Belkîn kabilelerinin yardımı ile Muhâcirden ve Ensârdan bir Seriyye [Zât-is Selâsil Ğazvesi] Rumları dost edinip el-Medîne’ye saldırmak için Kuzey cihetinden tekrar toparlanan Kudâ’a’nın püskürtülmesi Cumâde'l Âhira (6) Sadece savaşan bir kabile hâriç Kâfirlerin çoğu kaçtı. Kesin bir sonuca varılmadı.      
66 Ebu Katâde Savunma Amaçlı Saldırı Seriyye Toparlanıp el-Medîne’ye saldırma azminden dolayı Necd’deki Ğatafân’ın uslandırılması Şa'bân (8) Müslümanlar muzaffer oldular ve ğanîmetler ve esirler ile geri döndüler.      
67 Ebu Katâde Saptırıcı Manevra Seriyye Mekke’nin fethine yönelen ordunun gerçek hedefini şaşırtma yoluyla gizlemek. Nitekim Ebu Katâde, Mekke’den uzak olan Batn-i Adam’a ilerledi. Ramadan (9) Ebu Katâde geri döndü ve Rasulullah (sav)’in Mekke’ye yönelen ordusuna katıldı.      
68 Rasul (sav) Saldırı Ğazve: Mekke’nin Fethi Mekke’nin fethi Ramadan (9) Müslümanlar muzaffer oldular ve Mekke’nin fethi başarıldı.      
69 Hâlid ibn-ul Velîd Saldırı Seriyye Mekke İle et-Tâif arasındaki Nahle’de bulunan Uzza’nın yıkımı Ramadan (9) Yıkım tamamlandı.      
70 Amru ibn-ul Ass Saldırı Seriyye Hezîl’in putu olan Suvâ’nın yıkımı Ramadan (9) Yıkım tamamlandı.      
71 Sa’d ibn-u Zeyd el-Eşhelî Saldırı Seriyye Menat’ın yıkımı Ramadan (9) Yıkım tamamlandı.      
72 Hâlid ibn-ul Velîd Dâvet Seriyye Kenâne’deki Ben-î Cezîme Şevvâl (10) Hataen öldürme yapıldı. Rasulullah (sav) kan parası ödedi ve mallarını geri verdi.      
73 Abdullah el-Eslemî Keşif Seriyye Vâdî Evtâs’daki Kâfirler topluluğunun keşfi Şevvâl (10) Rasulullah (sav)’e istihbarat bilgileri ile döndüler.      
74 Rasul (sav) Saldırı Huneyn Ğazvesi Vâdî Evtâs’daki Havâzin klanlarına, Sekîf’e ve Kays Aylân gruplarına karşı koymak Şevvâl (10) Mâlik ibn-u Avf en-Nadrî komutasındaki Kâfirler, Huneyn Vâdisi’nde Müslümanlara pusu kurdular. Müslümanlar başlangıçta hezîmete uğradılar. Ancak Rasulullah (sav) sebât gösterince O’nun etrafında toparlanıp nihâyet muzaffer oldular.      
75 Ebu Âmir el-Eş’ârî Saldırı Seriyye Evtâs’daki Kâfirlerin peşine düşmek Şevvâl (10) Ebî Âmir şehîd oldu.      
76 Ebu Mûsâ el-Eş’ârî [Ebu Âmir’in kardeşi] Saldırı Seriyye Evtâs’daki Kâfirlerin peşine düşmek Şevvâl (10) Müslümanlar muzaffer oldular. Mâlik ibn-u Avf ve adamları et-Tâif’e kaçtılar.      
77 Rasul (sav) Saldırı et-Tâif [Sekîf] Ğazvesi et-Tâif’teki Sekîf ve Havâzin Şevvâl (10) On sekiz (18) günlük kuşatmadan sonra Rasulullah (sav) geri döndü.      
 
Dokuzuncu Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
78 Uyeyne ibn-u Hasn-il Fizârî Saldırı Seriyye Benî Temîm’in uslandırılması Muharrem (1) Müslümanlar hezîmete uğradılar. Esirler ile geri döndüler. Benî Temîm onların ardından el-Medîne’ye geldiler. Uzun süren söz ve şiir düellolarından sonra Rasulullah (sav)’in yanında Müslüman oldular.  
79 Kutbe ibn-u Âmir Saldırı Seriyye Has’am’daki bir topluluk Safer (2) Kutbe şehîd oldu. Müslümanlar zafer ve ğanîmet elde ettiler.  
80 ed-Dahhâk ibn-u Sufyân el-Kilâbî Saldırı Seriyye Benu Kilâb Rabi-ul Evvel (3) Müslümanlar muzaffer oldular.  
81 Alî ibn-u Ebî Tâlib Saldırı Seriyye Tayî’in putu olan el-Kals’ın yıkımı Rabi-ul Evvel (3) Yıkım tamamlandı. Tayî’ kabilesi ile savaş vukuu buldu. Müslümanlar ğanîmetler ve esirler ile döndüler.  
82 Alkame ibn-u Mucezzez el-Mudlicî Saldırı Seriyye Mekke’ye karşı korsanlık yapmak için Cidde sahillerinde toparlanan Habeşîlerin uslandırılması Rabi-ul Âhir (4) Habeşîler kaçtılar.  
83 Rasul (sav) Savunma Amaçlı Saldırı Tebûk Ğazvesi Rumlar ile Ğassânlı Arap ajanlarının İslâm’ı ve İslâmî Devlet’i engellemelerine son vermek Raceb (7) Rumların ve ajanlarının kalplerine korku düşürüldü. Böylece parçalandılar. Müslümanlar meydanda hiç kimseyi bulamadılar. Müslümanlar, elli (50) gün sonra Ramadan’da el-Medîne’ye vardılar.  
 
Onuncu Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
84 Rasulullah (sav)’in Yemen’deki Âmilleri Savunma el-Esved-il Ansî ile Musavele (çarpışma) Peygamberlik iddiasında bulunan el-Esved-il Ansî’nin egemenliğinden sonra İslam Sultânı’nı Yemen’e geri döndürmek Zulhicce (12) ve Rabi-ul Evvel (3) arası el-Esved-il Ansî fitnesi üç veya dört kadar sürdü. Rasulullah (sav)’in vefâtından kısa bir süre önce Feyrûz ed-Deylemî tarafından el-Esved öldürüldü.   
 
On Birinci Hicrî Yıl  
No. Komutan Operasyon Türü Operasyon Tanımı Hedef Hicrî Ay Netice  
85 Usâme ibn-u Zeyd Savunma Amaçlı Saldırı Usâme Ordusu Me’an’daki âmilleri olup daha sonra Müslüman olan ve küfre dönmeyi reddeden Fervâ el-Cuzâmî’yi katlettikleri için Rumların uslandırılması. Hedef, Rasulullah (sav)’in Usâme’ye buyurduğu gibi idi: “Sabah vakti Ebnâ’ya saldır ve yak!” Safer (2) ve Rabi-ul Evvel (3) Ordu, el-Medîne dışındaki el-Ceraf’ta, Rasulullah (sav)’in hastalık haberini beklemede kaldı. Sonra Halîfe Ebu Bekr-is Sıddîk, Rabi-ul Evvel’in sonlarında gönderdi. Gâyesini sis perdesi altında tamamladı ve el-Medîne’ye geri döndü. Kabilelerden çoğu bu operasyon sebebiyle İslâm üzere sâbit kaldılar. Hirakl bile şaşakaldı ve şöyle dedi: “Bunlar ne belâ böyle?! Sahipleri (efendileri) öldüğü halde topraklarımıza saldırıyorlar!”  
Dîn Günü’ne kadar Mücâhidlerin İmâmı Olan Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem] On Birinci (11.) Hicrî Senenin Rabi-ul Evvel (3.) Ayında [M. Haziran 632] el-Medînet-ul Munevvera’da Vefât Etti.  
  Operasyon Tipi Sayısı Oranı   Hicrî Yıl Askerî Operasyon Sayısı  
  Operasyon Toplamı 85 100.0%   1 3  
  Saldırı 49 57.7%   2 9  
  Savunma Amaçlı Saldırı 21 24.7%   3 6  
  Savunma ve Saldırı 4 4.7%   4 7  
  Davet 4 4.7%   5 4  
  Savunma 3 3.5%   6 17  
  Keşif 2 2.4%   7 14  
  Barış 1 1.2%   8 17  
  Saptırıcı Manevra 1 1.2%   9 6  
      10 1  
Rasul (sav)’in Doğrudan Komuta Ettiği Askerî Operasyonlar 31 36.5%   11 1  
 
       
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
     
Allah'a hamd olsun. H. 25 Ramadan 1426 el-muvâfık M. 28 Ekim 2005 (Tercüme: H. Ramadan 1428 el-muvâfık M. Ekim 2007)    
         
       
  Notlar:      
  1. Listelenen bazı askerî operasyonların tarihi üzerinde Meğâzi [Ğazveci] ve Siyer âlimler arasında ihtilâf vardır. Hicrî ayların yanında () içindeki rakamlar, operasyonların günlerini değil, ayların Hicrî takvime göre sıra numarasını göstermektedir ki operasyonlar arasındaki zaman aralıklarını rakamsal olarak tasavvur etmek kolaylaşsın.    
  2. Ğazve, Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in bizzat şâhid olduğu savaş demektir.    
  3. Seriyye, Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in eşlik etmediği, tugay konumunda bir askerî birliktir.    
  4. Dikkat edilmelidir ki Hicret, zaman ve mekân olarak Allah [Subhânehu ve Te’alâ] tarafından belirlenmiştir.    
  5. Hicret’in cehverî önemi, İslâmî Devlet’in kuruluşundadır. Hicrî Takvim, şemsî olan Mîladî Takvimin aksine kamerîdir. Hicrî Takvim, ilk defa Halîfe Umer ibn-ul Hattâb tarafından kullanıldı ve Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem]’in Hicreti (3üncü ay) başlangıç tarihi olarak alınma çabası başarısızlıkla sonuçlandı. Bunun üzerine başlangıç olarak, Hicret yılının 1inci ayı esas alındı.    
  6. Yine dikkate değerdir ki Rasulullah [SallAllahu Aleyhi ve Sellem], Hicret’ten hemen sonra el-Medîne’de kurduğu ilk İslâmî Devlet’in kuruluş aşamasındaki askerî operasyonlarda sadece Muhâcirlerden istifade etmiştir.    
EXCEL FILE: http://military.hawarey.org/military_turkish.xls      
We are thankful to http://www.islamdevleti.org/ and http://www.kokludegisim.com/ for translating this table into Turkish.    
äŞÏã ÔßÑäÇ áãæŞÚ http://www.islamdevleti.org æãæŞÚ http://www.kokludegisim.com áÊÑÌãÉ åĞÇ ÇáÌÏæá Åáì ÇááÛÉ ÇáÊÑßíÉ